Bài tập 1 • Chương 1

Thao tác cơ bản với tập tin & thư mục

Hướng dẫn chi tiết quy trình tổ chức tệp tin, thao tác qua Finder và Terminal trên macOS.

Giới thiệu chung

Quản lý tập tin và thư mục khoa học là kỹ năng số nền tảng đối với mọi lập trình viên. Mục tiêu của bài tập này là giúp người học làm quen với hệ thống tập tin trên hệ điều hành macOS, thiết lập quy tắc đặt tên tệp nhất quán, tạo cây thư mục tối ưu cho việc học tập và sử dụng dòng lệnh Terminal cơ bản.

Thông tin hệ thống

Hệ điều hành sử dụng: macOS

Các bước thực hiện chi tiết

1. Mở Finder

Tìm biểu tượng Finder trên thanh Dock (biểu tượng mặt cười màu xanh dương hai mặt đặc trưng của hệ điều hành macOS).

Mở Finder trên macOS

Hình 1.1: Biểu tượng Finder trên thanh Dock macOS

2. Truy cập thư mục Tài liệu

Tìm đến mục Tài liệu (Documents) ở thư mục Home hoặc trên thanh Sidebar của Finder, sau đó nhấn đúp chuột để mở thư mục.

Thư mục Documents trong Finder

Hình 1.2: Truy cập thư mục Documents

3. Tạo thư mục mới & Đặt tên

Nhấp chuột phải vào không gian trống hoặc nhấn vào biểu tượng dấu 3 chấm ở góc trên bên phải Finder và chọn Thư mục mới (New Folder). Đặt tên thư mục theo cú pháp: ThucHanh_HoangVietLinh.

Tạo thư mục mới trong Finder

Hình 1.3: Tạo thư mục thực hành cá nhân

4. Vào thư mục vừa tạo

Nhấp đúp chuột để mở thư mục ThucHanh_HoangVietLinh vừa thiết lập.

Mở thư mục thực hành

Hình 1.4: Thư mục thực hành trống ban đầu

5. Tạo tệp tin văn bản bằng Terminal

Mặc định trên macOS, Finder sẽ không hỗ trợ phím tắt nhanh để tạo tệp tin văn bản .txt trực tiếp. Do đó, chúng ta sẽ mở ứng dụng Terminal và sử dụng dòng lệnh: 

# Di chuyển vào thư mục thực hành
cd ~/Documents/ThucHanh_HoangVietLinh

# Tạo file văn bản mới
touch GhiChu.txt
Mở Terminal và gõ lệnh

Hình 1.5: Sử dụng các câu lệnh Terminal để tạo tệp

Sau khi chạy lệnh, file GhiChu.txt sẽ hiển thị ngay trong thư mục của bạn:

File GhiChu.txt được tạo trong Finder

Hình 1.6: File GhiChu.txt hiển thị trong Finder

6. Đổi tên tệp tin

Nhấp chuột phải vào file GhiChu.txt, chọn Đổi tên (Rename) (hoặc nhấn phím Enter trên tệp tin), đổi tên thành GhiChuQuanTrong.txt.

Đổi tên file

Hình 1.7: File sau khi đổi tên thành GhiChuQuanTrong.txt

7. Tạo các thư mục con

Tạo thêm hai thư mục con bên trong thư mục thực hành chính tên là Tailieu và BaoCao.

Tạo thư mục con Tailieu

Hình 1.8: Thư mục Tailieu

Tạo thư mục con BaoCao

Hình 1.9: Thư mục BaoCao

8. Sao chép tệp tin (Copy)

Nhấp chuột phải vào file GhiChuQuanTrong.txt chọn Sao chép (Copy) (hoặc tổ hợp phím Command + C). Mở thư mục Tailieu ra, chuột phải chọn Dán mục (Paste Item) (hoặc tổ hợp phím Command + V).

Dán file vào thư mục Tailieu

Hình 1.10: Bản sao tệp tin trong thư mục Tailieu

9. Di chuyển tệp tin (Move)

Tạo một file mới tên là DiChuyen.txt bằng Terminal. Sau đó, tiến hành kéo và thả tệp tin này trực tiếp vào thư mục BaoCao để thực hiện thao tác di chuyển tệp.

Kéo thả tệp tin để di chuyển

Hình 1.11: Di chuyển tệp tin sang thư mục BaoCao

10. Xóa tệp tin (Delete)

Chuột phải vào tệp tin DiChuyen.txt trong thư mục BaoCao và chọn Chuyển vào Thùng rác (Move to Trash) (hoặc nhấn Command + Delete).

Chuyển tệp vào thùng rác

Hình 1.12: Xóa tệp tin khỏi thư mục

11. Xóa vĩnh viễn tệp tin

Nhấp vào Thùng rác (Trash) ở góc Dock, chọn file và nhấn tổ hợp phím tắt trên macOS: Command + Option + Delete để xóa vĩnh viễn tệp tin ra khỏi bộ nhớ máy tính.

Xóa vĩnh viễn tệp tin

Hình 1.13: Cảnh báo xóa vĩnh viễn của hệ thống macOS

12. Khôi phục tệp tin từ Thùng rác

Nếu muốn khôi phục một tệp tin vừa xóa, mở Thùng rác, nhấp chuột phải vào tệp tin cần lấy lại và chọn Đưa trở lại (Put Back). Tệp tin sẽ tự động quay trở về vị trí thư mục gốc trước khi bị xóa.

Khôi phục file từ thùng rác

Hình 1.14: Menu khôi phục tệp tin (Put Back) trên macOS